Tòmátì (Solanum lycopersicum L.) jẹ́ ọ̀kan lára àwọn èso tó níye lórí ní ọjà àgbáyé, wọ́n sì sábà máa ń gbìn ín lábẹ́ ìtọ́jú omi. Àwọn ipò tí kò dára bíi ojú ọjọ́, ilẹ̀ àti àwọn ohun àlùmọ́nì omi sábà máa ń dí iṣẹ́ tòmátì lọ́wọ́. Wọ́n ti ṣe àgbékalẹ̀ àti fi àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ sensọ síta káàkiri àgbáyé láti ran àwọn àgbẹ̀ lọ́wọ́ láti ṣe àyẹ̀wò àwọn ipò ìdàgbàsókè bíi omi àti oúnjẹ tó wà, pH ilẹ̀, ìwọ̀n otútù àti ìpìlẹ̀ ilẹ̀.
Àwọn ohun tó ní í ṣe pẹ̀lú ìṣẹ́lọ́wọ́ tòmátì tó kéré. Ìbéèrè fún tòmátì pọ̀ ní ọjà ìjẹun tuntun àti ní ọjà ìṣẹ̀dá ilé iṣẹ́ (ìṣiṣẹ́). A rí ìṣẹ́lọ́wọ́ tòmátì tó kéré ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀ka iṣẹ́ àgbẹ̀, bíi ní Indonesia, èyí tó ń tẹ̀lé àwọn ètò ìgbẹ̀ ìbílẹ̀. Ìfilọ́lẹ̀ àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ bíi Internet of Things (IoT) tí wọ́n fi ṣe àwọn ohun èlò àti sensor ti mú kí ìṣẹ́lọ́wọ́ onírúurú èso pọ̀ sí i, títí kan tòmátì.
Àìlo àwọn sensọ̀ tó yàtọ̀ síra àti òde òní nítorí àìtó ìwífún tún máa ń fa ìdàgbàsókè díẹ̀ nínú iṣẹ́ àgbẹ̀. Ìṣàkóso omi tó gbọ́n ń kó ipa pàtàkì nínú yíyẹra fún àìṣe àṣeyọrí èso, pàápàá jùlọ nínú oko tòmátì.
Omi ilẹ̀ jẹ́ ohun mìíràn tó ń pinnu ìbísí tòmátì nítorí pé ó ṣe pàtàkì fún gbígbé àwọn èròjà oúnjẹ àti àwọn èròjà míì láti ilẹ̀ sí ewéko. Mímú ìwọ̀n otútù ewéko ṣe pàtàkì nítorí pé ó ní ipa lórí bí ewé àti èso ṣe máa pọ́n tó.
Omi ile to dara julọ fun awọn irugbin tomati wa laarin 60% ati 80%. Iwọn otutu to dara julọ fun iṣelọpọ tomati to ga julọ wa laarin iwọn 24 si 28 Celsius. Loke iwọn otutu yii, idagbasoke ọgbin ati idagbasoke ododo ati eso ko dara julọ. Ti ipo ati iwọn otutu ile ba yipada pupọ, idagbasoke ọgbin yoo lọra ati ki o dinku ati awọn tomati yoo dagba ni aiṣedeede.
Àwọn sensọ̀ tí a lò nínú ìdàgbàsókè tòmátì. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìmọ̀ ẹ̀rọ ni a ti ṣe àgbékalẹ̀ fún ìṣàkóso àwọn ohun àlùmọ́nì omi tí ó péye, tí ó da lórí àwọn ọ̀nà ìmòye tí ó súnmọ́ àti tí ó jìnnà. Láti mọ iye omi tí ó wà nínú àwọn ohun ọ̀gbìn, a lo àwọn sensọ̀ tí ó ń ṣe àyẹ̀wò ipò ara àwọn ohun ọ̀gbìn àti àyíká wọn. Fún àpẹẹrẹ, àwọn sensọ̀ tí a gbé karí ìtànṣán terahertz pẹ̀lú ìwọ̀n ọriniinitutu lè pinnu iye titẹ lórí abẹ́.
Àwọn sensọ̀ tí a lò láti mọ iye omi tí ó wà nínú àwọn ohun ọ̀gbìn dá lórí onírúurú ohun èlò àti ìmọ̀ ẹ̀rọ, títí bí electric impedance spectroscopy, near-infrared spectroscopy (NIR), ultrasonic technology, àti leaf clamp technology. A lo àwọn sensọ̀ ọrinrin àti conductivity sensors láti pinnu ìṣètò ilẹ̀, iyọ̀ àti conductivity.
Àwọn sensọ̀ ọriniinitutu àti ìgbóná ilẹ̀, àti ètò ìfún omi láìsí ìṣòro. Láti gba èso tó dára jùlọ, àwọn tòmátì nílò ètò ìfún omi tó dára. Àìtó omi tó ń pọ̀ sí i ń halẹ̀ mọ́ iṣẹ́ àgbẹ̀ àti ààbò oúnjẹ. Lílo àwọn sensọ̀ tó munadoko lè rí i dájú pé a lo omi dáadáa, kí a sì mú èso irè oko pọ̀ sí i.
Àwọn sensọ̀ ọrinrin ilẹ̀ ń ṣírò iye ọrinrin ilẹ̀. Àwọn sensọ̀ ọrinrin ilẹ̀ tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe ní àwọn àwo ìdarí méjì. Nígbà tí àwọn àwo wọ̀nyí bá fara hàn sí ohun èlò ìdarí (bíi omi), àwọn elekitironi láti inú anode yóò ṣí lọ sí cathode. Ìṣípo àwọn elekitironi yìí yóò ṣẹ̀dá ìṣàn iná mànàmáná, èyí tí a lè rí nípa lílo voltmeter. Sensọ yìí ń ṣàwárí wíwà omi nínú ilẹ̀.
Ní àwọn ìgbà míì, a máa ń so àwọn sensọ ilẹ̀ pọ̀ mọ́ àwọn thermistors tí wọ́n lè wọn ìwọ̀n otútù àti ọ̀rinrin. A máa ń ṣe àgbékalẹ̀ àwọn dátà láti inú àwọn sensor wọ̀nyí, a sì máa ń mú ìjáde onígun kan ṣoṣo, tí a máa ń fi ránṣẹ́ sí ẹ̀rọ ìfọ́ ara ẹni. Nígbà tí ìwọ̀n otútù àti ọ̀rinrin bá dé àwọn ààlà kan, switch omi pump yóò máa tan tàbí pa láìfọwọ́sí.
Bioristor jẹ́ sensọ bioelectronic. A ń lo bioelectronic láti ṣàkóso àwọn ilana ìṣiṣẹ́ ti àwọn ewéko àti àwọn ànímọ́ ìrísí wọn. Láìpẹ́ yìí, a ti ṣe àgbékalẹ̀ sensọ in vivo kan tí ó dá lórí àwọn transistors electrochemical organic (OECTs), tí a sábà máa ń pè ní bioresistors,. A lo sensọ náà nínú ìtọ́jú tòmátì láti ṣe àyẹ̀wò àwọn ìyípadà nínú ìṣọ̀kan oje igi tí ń ṣàn nínú xylem àti phloem ti àwọn ewéko tòmátì tí ń dàgbà. Sensor náà ń ṣiṣẹ́ ní àkókò gidi nínú ara láìsí dí iṣẹ́ ọgbin náà lọ́wọ́.
Níwọ́n ìgbà tí a lè fi bioresistor sínú igi ewéko taara, ó ń jẹ́ kí a kíyèsí àwọn ìlànà ìṣiṣẹ́ ara tí ó níí ṣe pẹ̀lú ìṣípo ion nínú àwọn ewéko lábẹ́ àwọn ipò wàhálà bí ọ̀dá, iyọ̀, àìtó ìfúnpá afẹ́fẹ́ àti ọriniinitutu gíga. A tún ń lo Biostor fún wíwá àwọn àrùn àti ìdènà àwọn kòkòrò. A tún ń lo sensọ náà láti ṣe àkíyèsí ipò omi àwọn ewéko.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹjọ-01-2024
