Ìjọba ilẹ̀ Australia ti gbé àwọn sensọ sí àwọn apá kan ní Great Barrier Reef láti ṣe àkọsílẹ̀ dídára omi.
Òkè Ńlá Barrier Reef gbòòrò ní agbègbè tó tó nǹkan bí 344,000 square kilometers sí etíkun àríwá ìlà oòrùn Australia. Ó ní ọgọ́rọ̀ọ̀rún erékùsù àti ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ohun àdánidá tí a ń pè ní coral reefs.
Àwọn sensọ náà ń wọn ìwọ̀n ìpele omi àti èròjà erogba tí ń ṣàn láti Odò Fitzroy sí Keppel Bay ní Queensland. Agbègbè yìí wà ní apá gúúsù Great Barrier Reef. Àwọn èròjà wọ̀nyí lè ba àwọn ẹ̀dá inú omi jẹ́.
Ilé-iṣẹ́ ìwádìí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti iṣẹ́ ilé-iṣẹ́ Commonwealth (CSIRO), ilé-iṣẹ́ ìjọba Australia kan ló ń ṣe àkóso ètò náà. Ilé-iṣẹ́ náà sọ pé iṣẹ́ náà ń lo àwọn sensọ̀ àti data satẹlaiti láti wọn àwọn ìyípadà nínú dídára omi.
Àwọn ògbógi sọ pé dídára ojú omi etíkun àti inú ilẹ̀ Australia wà nínú ewu nítorí otútù tó ń pọ̀ sí i, ìdààmú ìlú, pípa igbó run àti ìbàjẹ́, èyí sì ń ba dídára àwọn ọ̀nà omi tó wà ní etíkun àti inú ilẹ̀ jẹ́.
Alex Held ló ń gbàlejò ètò náà. Ó sọ fún VOA pé ẹrẹ̀ náà lè ṣe ewu fún àwọn ẹ̀dá inú omi nítorí pé ó ń dí oòrùn láti inú òkun. Àìsí oòrùn lè ba ìdàgbàsókè àwọn ewéko inú omi àti àwọn ohun alààyè mìíràn jẹ́. Ẹrẹ̀ náà tún ń rọ̀ sórí àwọn erùpẹ̀ coral, èyí sì ń nípa lórí àwọn ẹ̀dá inú omi níbẹ̀.
Held sọ pé, a ó lo àwọn sensọ̀ àti satẹlaiti láti wọn bí àwọn ètò tí a gbé kalẹ̀ láti dín ìṣàn tàbí ìtújáde omi odò sínú òkun kù.
Held sọ pé ìjọba Australia ti ṣe àgbékalẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ètò tí a gbé kalẹ̀ láti dín ipa ìdọ̀tí lórí àwọn ẹ̀dá inú omi kù. Àwọn wọ̀nyí pẹ̀lú jíjẹ́ kí àwọn ewéko dàgbà ní etí odò àti àwọn omi mìíràn láti dènà ìdọ̀tí láti wọlé.
Àwọn onímọ̀ nípa àyíká kìlọ̀ pé Great Barrier Reef dojúkọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ewu. Àwọn wọ̀nyí ni ìyípadà ojúọjọ́, ìbàjẹ́ àti ìṣàn omi iṣẹ́ àgbẹ̀. Òkè òkun náà gùn tó nǹkan bí 2,300 kìlómítà ó sì ti wà lórí Àkójọ Àjogúnbá Àgbáyé ti Àjọ Ìparapọ̀ Àwọn Orílẹ̀-èdè láti ọdún 1981.
Ìgbékalẹ̀ ìlú ni ìlànà tí ọ̀pọ̀ ènìyàn fi ń fi àwọn agbègbè ìgbèríko sílẹ̀ tí wọ́n sì ń wá gbé ní àwọn ìlú ńlá.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Jan-31-2024
